Terapia manualna, czyli leczenie za pomocą rąk fizjoterapeuty chorób mięśni i stawów, a także dolegliwości o podłożu neurologicznym.

Polega na analizie klinicznej i zastosowaniu odpowiedniej techniki manualnej. Trzeba równocześnie podkreślić, iż nie należy utożsamiać terapii manualnej z kręgarstwem (chiropraktyką). W odróżnieniu od „kręgarstwa” cechuje się medycznym wykształceniem terapeuty, umożliwiającym postawienie dokładnej diagnozy, oraz wskazań i przeciwwskazań do leczenia manualnego.

Analiza kliniczna jest niezwykle istotnym elementem procesu leczenia. Przebiega według ściśle określonego schematu, który ogranicza możliwość przeoczenia istotnych objawów.

Diagnozowane i leczone za pomocą terapii manualnej zaburzenia czynnościowe narządu ruchu to:

•  problemy bólowe, najczęściej kręgosłupa, stawów
•  zmiany zakresu ruchomości (jego zmniejszenie lub zwiększenie
•  zmiany tkankowe

Polega na mobilizacji tkanek miękkich poprzez:

• Masaż funkcyjny, masaż poprzeczny
• Czynne rozluźnienie mięśni, poizometryczna relaksacja mięśni
• Bierne rozciąganie skróconych mięśni
• Ćwiczenia poprawiające lub utrzymujące ruchomość tkanek miękkich

Aby utrwalić efekt mobilizacji pacjentowi poleca się samodzielne wykonywanie odpowiednich ćwiczeń uruchamiających lub utrzymujących uzyskany zakres ruchu

PNF  to metoda kompleksowej kinezyterapii wykorzystywana do odzyskiwania utraconych lub kształtowania zaburzonych funkcji ruchowych. Posługuje się schematami i wzorcami ćwiczeń, zbliżonymi do ruchów naturalnych. Ruchy stosowane w tej terapii są zgodne z naturalną pracą mięśni.

Przed rozpoczęciem ćwiczeń terapeuta dokonuje oceny siły mięśniowej i testów czynnościowych. Wspólnie z pacjentem, określa potrzeby i cele, w zakresie usprawnienia funkcji ruchowych, niezbędnych do wykonywania czynności życia codziennego. Chory powinien być partnerem fizjoterapeuty, określającym zakres i granice działania. Terapeuta wybiera właściwą technikę terapeutyczną i motywuje pacjenta do pracy.   

Poprzez odpowiednią koordynację ruchu w połączeniu z właściwym oporem, stosowanym przez terapeutę, następuje wzmocnienie słabszego zespołu mięśni, dzięki wykorzystaniu pracy zespołu silniejszego.

W wyniku wykonywania przez chorego poszczególnych wzorców ruchowych dochodzi do utworzenia nowej drogi ruchowej, czyli przywrócenia przewodnictwa nerwowego.

Terapia jest  bezbolesna, gdyż opiera się na potencjale umiejętności niezaburzonych

Terapia skuteczna jest w leczeniu schorzeń :

• Neurologicznych np. udary mózgu, urazy rdzenia kręgowego, chorobą Parkinsona, stwardnieniem rozsianym, stwardnieniem zanikowym bocznym, chorobami móżdżku, polineuropatiami, dystrofiami mięśniowymi, skoliozami
•  Ortopedycznych np. po rekonstrukcji więzadeł stawu kolanowego, operacjach wszczepienia endoprotezy biodra lub kolana, po złamaniach 

Treść Akordiona